Military Intervention in Lebanon and Jordan

Published in Kathimerini
(Greece) on 11 January 2015
by Giannis Sakkas (link to originallink to original)
Translated from by Eva Zoutsou. Edited by Stephen Proctor.
Anglo-American military interventions in Lebanon and Jordan in July 1958 were the result, respectively, of the Suez crisis of 1956 and the setback of relations between the U.S. and Syria during the summer of 1957. After meeting the Anglo-French with strong resistance, the Egyptian President Jamal Abdel Nasser emerged as Egypt’s hero, and an undeniable leader in fighting colonialism and supporting the movement for independence and unity of the Arab world. In Syria, the socialist Baath regime had already turned to the Soviet Union, engaging in close financial and military relations. On Oct. 13, 1957, during the Syrian crisis, Egyptian forces landed on Syrian shores to protect the country against a possible Turkish attack, and the following February Egypt and Syria formed the United Arab Republic. Iraq, the front-runner in founding the Baghdad Pact (1955), was concerned about Nasser’s plans for the Middle East and established the Arab Union with Jordan in opposition to Nasser. However, on July 14, 1958, pro-Nasser and other revolutionary elements in Iraq enacted a military coup, overthrowing the monarchy. The danger posed by the formation of a powerful Cairo-Baghdad arc and the Arab nationalists spurred the regimes in Lebanon and Jordan to ask the West to engage in a military initiative for their protection. The U.S. and Britain’s reaction was direct and dynamic.

U.S. Marines Deploy in Beirut

In 1956, the pro-West, Maronite Christian Camille Chamoun was the newly-elected president of Lebanon. He carried out administrative and electoral reforms, remained neutral on intra-Arab conflicts, was on friendly terms with all the great powers and avoided being drawn into the Cold War vortex. However, due to a series of internal and external factors, such as resentment created among Muslims by favorable pro-Christian government policy; Chamoun’s attempt to amend the constitution so as to have the right to run for president once more; the government’s acceptance of the Eisenhower Doctrine; the deterioration of the country’s relations with the Syrian and Egyptian radical regimes; and the impact the founding of the United Arab Republic (UAR) had on Lebanese Muslims led the country to the brink of civil war between Muslims and Christians who supported the president (May-June 1958). The former, with numbers that had increased significantly after the country’s independence in 1943, demanded more civil rights and social-economic benefits, and were putting pressure on Lebanon to be linked with the newly founded UAR. The latter would not carry out a population census to avoid being forced to reform the political system, aiming for the preservation of the country’s pro-Western stance. On July 15, after the coup in Iraq, Chamoun called for assistance from the U.S., meanwhile warning the ambassadors of the U.S., France and Britain that if the West did not intervene in 48 hours, he would be assassinated and Lebanon would become the UAR’s satellite country.

Landing

In Washington, there was obvious concern for the new challenge created by Nasserism. While the coup in Iraq was under way, the Americans decided not to rely on the United Nations or the United States' Arab allies as they had done in the case of Syria the previous year, but to act dynamically to protect their interests in the Middle East. On July 15, marines landed on the coast of Halde in Lebanon and in a few hours occupied the Beirut airport and port, and then other military hot spots in the country. On Oct. 25, U.S. Army forces backed out of the country when Chamoun’s term as president expired and political normality was restored.

King Hussein Requests U.S. Paratroops Come to Amman

Concerning Jordan, Britain provided protection. In May 1946, when the British Mandate for Jordan ended, the country was declared independent. However, Britain maintained its influence through a network of consultants, military officials and specialists in development issues. Grass-roots reaction against British presence increased after creating the Baghdad Pact, and in March 1956 King Hussein was forced to remove the British commander of the Arab Legion, Lieutenant General John Bagot Glubb. In the 1956 parliamentary elections, National Front pro-Nasser leader Sulayman al-Nabulsi dominated the termination of the Anglo-Jordanian Treaty of 1948, asking the Parliament to recognize the Soviet Union and communist China. Furthermore, he carried out military and administrative reforms, rejected the Eisenhower Doctrine and secured financial support from the Arab World to replace British funding. His first step toward a political unification with the neighboring country, Syria, was to achieve close economic cooperation. However, in order to avoid the country’s political swing to the left, King Hussein dismissed his Cabinet and in April 1957, after dealing successfully with two attempted coups, expelled pro-Nasserist and socialist ministers from Parliament and imposed a royal dictatorship.

After the formation of the United Arab Republic, King Hussein felt threatened and proceeded to a federal union with Iraq, which was being ruled by King Faisal II, his uncle. In good time, the unification was dissolved due to the overthrow of King Faisal II’s monarchy. Then, Hussein asked Britain for help, not only to deal with a probable coup from pro-Nasser elements active in the country, but also to combat the threat of Syria’s military intervention. On July 17, about 1,500 British paratroopers were transferred from Cyprus to Jordan and occupied the Amman military airport, important government buildings and major transportation hubs. Thus, stability in the monarchy was secured.

During military operations in these two Arab countries, there was close cooperation between the U.S. and Britain. The Americans used the British military bases in Cyprus for the Lebanon operation, and helped the British by transferring supplies from Cyprus to Amman. Moreover, facilitated by Americans, Israel allowed the entering of British aircraft in its airspace.

Turkey’s Role

U.S. intervention in Lebanon established their determination in protecting pro-Western regimes and dealing with Arab nationalist and communist threats in the Middle East. Stability in Lebanon was restored; however, social-economic problems were not resolved. In 1975, a fierce civil war broke out and the U.S. was forced to deal with new challenges concerning their Middle East strategy. On the other hand, Britain, despite its successful intervention in Jordan, could not maintain its political and military position in the area. For the U.S., the country that was going to be the Middle East stronghold from now on of Western interests was not Britain, but Turkey. The birth of special Turkish-American relations was expressed through the provision of great U.S. financial support to Turkey following 1957-1958, founding the Central Treaty Organization in Ankara under the leadership of the U.S. and politically backing Turkey concerning the Cyprus issue.


Η επέμβαση σε Λίβανο και Ιορδανία
ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΑΚΚΑΣ*

Αμερικανικές δυνάμεις μπαίνουν στη Βηρυτό. Η επέμβαση των ΗΠΑ στον Λίβανο κατέδειξε την αποφασιστικότητά τους να προστατεύσουν τα φιλοδυτικά καθεστώτα και να αντιμετωπίσουν τον αραβικό εθνικισμό και τη σοβιετική διείσδυση στη Μέση Ανατολή.

Αμερικανικές δυνάμεις μπαίνουν στη Βηρυτό. Η επέμβαση των ΗΠΑ στον Λίβανο κατέδειξε την αποφασιστικότητά τους να προστατεύσουν τα φιλοδυτικά καθεστώτα και να αντιμετωπίσουν τον αραβικό εθνικισμό και τη σοβιετική διείσδυση στη Μέση Ανατολή.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Ιστορία

Οι στρατιωτικές επεμβάσεις των ΗΠΑ και της Βρετανίας στον Λίβανο και στην Ιορδανία αντίστοιχα τον Ιούλιο του 1958 ήταν αποτέλεσμα της κρίσης του Σουέζ το 1956 και της επιδείνωσης των αμερικανοσυριακών σχέσεων το καλοκαίρι του 1957. Μετά τη σθεναρή αντίστασή του στους Αγγλογάλλους ο πρόεδρος της Αιγύπτου Τζαμάλ Αμπντ-αλ Νάσερ αναδείχθηκε σε λαϊκό ήρωα και αδιαμφισβήτητο ηγέτη κατά της αποικιοκρατίας και υπέρ του κινήματος για την αραβική ανεξαρτησία και ενότητα. Στη Συρία το μπααθικό-σοσιαλιστικό καθεστώς είχε ήδη στραφεί προς τη Σοβιετική Ενωση και είχε συνάψει μαζί της στενές οικονομικές και στρατιωτικές σχέσεις. Στη διάρκεια της συριακής κρίσης αιγυπτιακές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στις συριακές ακτές (13 Οκτωβρίου 1957) για να προστατεύσουν τη χώρα από ενδεχόμενη τουρκική επίθεση, και τον επόμενο Φεβρουάριο Αίγυπτος και Συρία ίδρυσαν την Ηνωμένη Αραβική Δημοκρατία (ΗΑΔ). Το Ιράκ, που είχε πρωτοστατήσει στη σύναψη του Συμφώνου της Βαγδάτης (1955) και ανησυχούσε για τα σχέδια του Νάσερ στη Μέση Ανατολή, αντιδρώντας ίδρυσε από κοινού με την Ιορδανία την Αραβική Ενωση. Ομως στις 14 Ιουλίου 1958 φιλονασερικά και άλλα επαναστατικά στοιχεία στο Ιράκ προέβησαν σε στρατιωτικό πραξικόπημα και ανέτρεψαν το μοναρχικό καθεστώς. Ο κίνδυνος δημιουργίας ενός ισχυρού άξονα Καΐρου-Βαγδάτης και η απειλή των Αράβων εθνικιστών ώθησαν τα καθεστώτα του Λιβάνου και της Ιορδανίας να ζητήσουν από τη Δύση να αναλάβει στρατιωτική πρωτοβουλία για την προστασία τους. Η αντίδραση των ΗΠΑ και της Βρετανίας υπήρξε άμεση και δυναμική.

Πεζοναύτες των ΗΠΑ μπαίνουν στη Βηρυτό

To 1952 νέος πρόεδρος του Λιβάνου εκλέχτηκε ο φιλοδυτικός χριστιανός μαρωνίτης Καμίλ Σαμούν. Ο Σαμούν προέβη σε μεταρρυθμίσεις στη διοίκηση και στο εκλογικό σύστημα, έλαβε ουδέτερη στάση στις ενδοαραβικές διαφορές και σύναψε φιλικές σχέσεις με όλες τις Μεγάλες Δυνάμεις αποφεύγοντας να εμπλέξει τη χώρα του στη δίνη του Ψυχρού Πολέμου. Εντούτοις, μια σειρά από ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες, όπως η δυσαρέσκεια των μουσουλμάνων για την ευνοϊκή υπέρ των χριστιανών πολιτική της κυβέρνησης, η προσπάθεια του Σαμούν να τροποποιήσει το Σύνταγμα, ώστε να έχει το δικαίωμα να θέσει εκ νέου υποψηφιότητα για το προεδρικό αξίωμα, η αποδοχή από την κυβέρνηση του δόγματος Αϊζενχάουερ, η επιδείνωση των σχέσεων της χώρας με τα ριζοσπαστικά καθεστώτα της Συρίας και της Αιγύπτου και ο αντίκτυπος που είχε στους Λιβανέζους μουσουλμάνους η δημιουργία της ΗΑΔ, οδήγησαν τη χώρα στα πρόθυρα του εμφυλίου πολέμου μεταξύ των μουσουλμάνων και των χριστιανών υποστηρικτών του προέδρου (Μάιος-Ιούνιος 1958). Οι πρώτοι, ο αριθμός των οποίων είχε αυξηθεί σημαντικά μετά την ανεξαρτησία της χώρας το 1943, διεκδικούσαν περισσότερα πολιτικά δικαιώματα και κοινωνικοοικονομικά οφέλη και πίεζαν να συνδεθεί ο Λίβανος με τη νεοσύστατη ΗΑΔ. Οι δεύτεροι αρνούνταν να προβούν σε νέα απογραφή του πληθυσμού, ώστε να μην αναγκαστούν να μεταρρυθμίσουν το πολιτικό σύστημα, και επιδίωκαν να διατηρήσει η χώρα τον φιλοδυτικό της προσανατολισμό. Στις 15 Ιουλίου, την επομένη του πραξικοπήματος στο Ιράκ, ο Σαμούν έσπευσε να ζητήσει τη βοήθεια των ΗΠΑ και παράλληλα προειδοποίησε τους πρεσβευτές των ΗΠΑ, της Γαλλίας και της Βρετανίας ότι αν η Δύση δεν επενέβαινε μέσα σε 48 ώρες, ο ίδιος θα δολοφονούνταν και ο Λίβανος θα γινόταν δορυφόρος της ΗΑΔ.
Απόβαση

Στην Ουάσιγκτον η ανησυχία για τη νέα πρόκληση του νασερισμού ήταν έκδηλη. Με το πραξικόπημα στο Ιράκ να είναι ακόμα σε εξέλιξη οι Αμερικανοί αποφάσισαν να μη στηριχθούν στον ΟΗΕ ή στους Αραβες συμμάχους τους, όπως είχαν κάνει το προηγούμενο έτος στην περίπτωση της Συρίας, αλλά να ενεργήσουν δυναμικά, για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους στη Μέση Ανατολή. Στις 15 Ιουλίου δυνάμεις πεζοναυτών αποβιβάστηκαν στην παραλία Χάλντε του Λιβάνου και σε λίγες ώρες κατέλαβαν αρχικά το αεροδρόμιο και το λιμάνι της Βηρυτού και στη συνέχεια άλλα στρατηγικά σημεία της χώρας. Τα αμερικανικά στρατεύματα αποχώρησαν στις 25 Οκτωβρίου, όταν έληξε η προεδρική θητεία του Σαμούν και η πολιτική ομαλότητα αποκαταστάθηκε.

Ο βασιλιάς Χουσεΐν καλεί τους Αγγλους αλεξιπτωτιστές στο Αμμάν

Στην περίπτωση της Ιορδανίας την παροχή «προστασίας» ανέλαβε η Βρετανία. Toν Μάιο του 1946 η βρετανική Εντολή στην Ιορδανία έληξε και η χώρα ανακηρύχθηκε ανεξάρτητη. Εντούτοις η Βρετανία διατήρησε την επιρροή της μέσω ενός δικτύου συμβούλων, στρατιωτικών αξιωματούχων και ειδικών σε θέματα ανάπτυξης. Μετά τη συγκρότηση του Συμφώνου της Βαγδάτης η λαϊκή αντίδραση κατά της βρετανικής παρουσίας αυξήθηκε και τον Μάρτιο του 1956 ο βασιλιάς Χουσεΐν αναγκάστηκε να αποπέμψει τον Βρετανό διοικητή των ιορδανικών Ενόπλων Δυνάμεων στρατηγό Τζον Γκλαμπ. Στις εθνικές εκλογές του 1956 επικράτησε το Εθνικό Μέτωπο του φιλονασερικού Σουλεϊμάν αλ-Ναμπούλσι, ο οποίος ακύρωσε την αγγλο-ιορδανική συνθήκη του 1948 και ζήτησε από τo Κοινοβούλιο να αναγνωρίσει τη Σοβιετική Ενωση και την κομμουνιστική Κίνα. Επιπλέον προέβη σε αλλαγές στον στρατό και τη διοίκηση, απέρριψε το δόγμα Αϊζενχάουερ, εξασφάλισε αραβική οικονομική βοήθεια στη θέση της βρετανικής χρηματοδότησης και επιδίωξε τη στενή οικονομική συνεργασία με τη Συρία ως πρώτο βήμα προς την πολιτική ένωση με τη γειτονική χώρα. Ομως ο βασιλιάς Χουσεΐν, για να σταματήσει την πολιτική απόκλιση της χώρας προς τα αριστερά, απέλυσε την κυβέρνηση και, αφού τον Απρίλιο του 1957 αντιμετώπισε με επιτυχία δύο απόπειρες στρατιωτικού πραξικοπήματος, εκδίωξε από το Κοινοβούλιο τους φιλονασερικούς και σοσιαλιστές βουλευτές, διέλυσε τα πολιτικά κόμματα και επέβαλε βασιλική δικτατορία.

Mετά την ίδρυση της ΗΑΔ, ο Χουσεΐν, αισθανόμενος ότι απειλείται, προχώρησε σε ομοσπονδιακή ένωση με το Ιράκ του θείου του Φεϊζάλ Β΄. Γρήγορα όμως η ένωση αυτή διαλύθηκε εξαιτίας της ανατροπής της μοναρχίας στο Ιράκ. Ο Χουσεΐν τότε ζήτησε τη βοήθεια της Βρετανίας, προκειμένου να αντιμετωπιστεί το ενδεχόμενο πραξικοπήματος από φιλονασερικά στοιχεία που δρούσαν στη χώρα, αλλά και ο κίνδυνος στρατιωτικής επέμβασης από τη Συρία. Στις 17 Ιουλίου 1.500 περίπου Βρετανοί αλεξιπτωτιστές μεταφέρθηκαν από την Κύπρο στην Ιορδανία και κατέλαβαν το αεροδρόμιο του Αμμάν, σημαντικά κυβερνητικά κτίρια και τους κύριους συγκοινωνιακούς κόμβους. Η σταθερότητα του μοναρχικού καθεστώτος είχε εξασφαλιστεί.

Η συνεργασία των ΗΠΑ και της Βρετανίας κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων στις δύο αραβικές χώρες υπήρξε στενή. Οι Αμερικανοί χρησιμοποίησαν τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο για την επιχείρησή τους στον Λίβανο και βοηθώντας τους Βρετανούς μετέφεραν προμήθειες από την Κύπρο στο Αμμάν. Επίσης το Ισραήλ με μεσολάβηση των Αμερικανών επέτρεψε την πτήση των βρετανικών αεροσκαφών στον εναέριο χώρο του.

Ο ρόλος της Τουρκίας

Η επέμβαση των Αμερικανών στον Λίβανο κατέδειξε την αποφασιστικότητά τους να προστατεύσουν τα φιλοδυτικά καθεστώτα και να αντιμετωπίσουν τις απειλές του αραβικού εθνικισμού και του κομμουνισμού στη Μέση Ανατολή. Η σταθερότητα στον Λίβανο αποκαταστάθηκε, αλλά τα κοινωνικοοικονομικά προβλήματα της χώρας δεν επιλύθηκαν. Το 1975 ξέσπασε σφοδρός εμφύλιος πόλεμος και οι ΗΠΑ αναγκάστηκαν να αντιμετωπίσουν νέες προκλήσεις στη μεσανατολική τους πολιτική. Αντίθετα οι Βρετανοί, παρά την επιτυχημένη επέμβασή τους στην Ιορδανία, δεν κατόρθωσαν να διατηρήσουν την πολιτική και στρατιωτική τους θέση στην περιοχή. Για τις ΗΠΑ, η χώρα που επρόκειτο να αποτελέσει στο εξής προπύργιο των δυτικών συμφερόντων στη Μέση Ανατολή δεν ήταν η Βρετανία αλλά η Τουρκία. Η δημιουργία μιας «ειδικής αμερικανοτουρκικής σχέσης» εκφράστηκε με την παροχή μεγάλης αμερικανικής οικονομικής βοήθειας στην Τουρκία μετά το 1957-8, τη δημιουργία της υπό την ηγεσία των ΗΠΑ συμμαχίας του CENTO με έδρα την Αγκυρα και την πολιτική υποστήριξη της Τουρκίας στο Κυπριακό.

* Ο κ. Γιάννης Σακκάς είναι αναπληρωτής καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Έντυπη
This post appeared on the front page as a direct link to the original article with the above link .

Hot this week

South Korea: Trump’s Move To Cut Troops in Germany Must Not Affect Korean Peninsula

Germany: Europe Last

Saudi Arabia: King’s Visit Takes the Edge off Strained UK-US Relationship

Japan: Attack on Iran: Ending the Battle Is the Main Priority

Austria: Trump Punishes Merz but Also Weakens His Own Country

Topics

Saudi Arabia: Iran War: Cup Moving Toward the Lip?

South Africa: UN Security Council’s Veto Powers Bite back the US

Austria: Trump Punishes Merz but Also Weakens His Own Country

Austria: Trump Can’t Destroy NATO

South Korea: Trump’s Move To Cut Troops in Germany Must Not Affect Korean Peninsula

Germany: Europe Last

Japan: Attack on Iran: Ending the Battle Is the Main Priority

Related Articles

Spain: Dangerous Time-Out in Iran

Ireland: The Irish Times View on the Iran War: Trump Urgently Needs a Way Out

Saudi Arabia: Regional Quartet Offer Trump a Final Off-Ramp

Ireland: The Irish Times View on Lebanon: Lessons of History Are Cast Aside

Egypt: When Americans Finally See What We Always Knew