Europe Must Not Get Drawn into a War with Iran*

Back To Origin

Europa nie może dać się wciągnąć w wojnę z Iranem


Sposób, w jaki administracja Donalda Trumpa szantażuje Europę, coraz szybciej eskaluje. Nie można wykluczyć, że moment, w którym w tej sprawie nie będziemy mieli Amerykanom nic do powiedzenia, jest bliski.

Gdy rok temu wiceprezydent USA J.D. Vance groził wycofaniem amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa – gdyby Europa zdecydowała się nałożyć ograniczenia na platformę społecznościową X należącą do totumfackiego Donalda Trumpa, miliardera Elona Muska – można było wzruszyć ramionami, bo nikt takiego kroku (wówczas) nie planował. Gdy Trump domagał się zwiększania wydatków na zbrojenia, większość krajów NATO rzuciła się inwestować w swoje siły zbrojne. Nie z powodu amerykańskich gróźb, tylko smutnej konstatacji, że europejskie wojska po wieloletnim niedoinwestowaniu, były – delikatnie mówiąc – w złym stanie. A jednocześnie zagrożenie wojną ze strony Rosji dla europejskich krajów NATO stawało się realne. Gdy Trump nałożył na Europę dodatkowe cła, Europejczycy w zasadzie to przełknęli. Wojna handlowa z Ameryką nie była przecież – i nie jest – nikomu na rękę.


Wojna z Iranem. Rosną koszty i ryzyka

Ale pojawiające się od początku izraelsko-amerykańskiej kampanii powietrznej przeciwko Iranowi żądania, by Europa udzieliła Amerykanom wsparcia, niepokoją nie tylko dlatego, że idą za nimi groźby. Trump w ostatnim wywiadzie dla „Wall Street Journal" straszył wręcz, że jeśli Europejczycy nie przyślą floty, by pomogła zabezpieczyć żeglugę przez blokowaną przez Iran cieśninę Ormuz, to bardzo źle wpłynie to na przyszłość NATO. Desperacja płynąca z tych słów wskazuje na to, że amerykański prezydent jest wobec odpowiedzi Iranu bezradny. Rozpoczął wojnę, nie jest w stanie jej wygrać, nie potrafi jej zakończyć. Ale czy Europa ma mu w tym pomagać?

Chciałoby się parafrazować tu hasło polskiej skrajnej prawicy, która zwalcza broniącą się przed rosyjską inwazją Ukrainę, że „to nie nasza wojna". Ale w gruncie rzeczy rozpętany przez Trumpa i izraelskiego premiera Benjamina Netanjahu konflikt z Iranem dotyczy również nas, bo Europa także ponosi jego koszty. Z powodu blokady cieśniny Ormuz i wstrzymania wydobycia ropy oraz gazu przez kraje Zatoki Perskiej rosną ceny benzyny, spada produkcja nawozów sztucznych, kryzys uderza w producentów mikroprocesorów i w centra danych.
Nad światem zawisło widmo skoku inflacji i powszechnej recesji. Nad Europą zaś kolejny kryzys migracyjny. Przedłużająca się wojna może przecież doprowadzić do kryzysu humanitarnego w liczącym 90 mln mieszkańców Iranie. Łatwo sobie wyobrazić dokąd popłynie szeroka rzeka uchodźców. I jeszcze Rosja: odkąd Amerykanie bombardują Iran, Trump nie naciska na przerwanie walk w Ukrainie, znosi nałożone na import rosyjskiej ropy sankcje, wojenny skarbiec Putina może zacząć się zapełniać, a to bezpośrednio przekłada się na europejskie bezpieczeństwo.

Trump zamierza eskalować wojnę z Iranem

Amerykańscy dziennikarze z zaskoczeniem odkrywają, że Donald Trump w ogóle nie zakładał takiego scenariusza, że Iran będzie w stanie zablokować strategiczną cieśninę. Jego doradcy byli przekonani, że dekapitacja przywódców i głównych wojskowych oraz pokazanie przygniatającej przewagi w powietrzu rzuci wrogi kraj na kolana, tym bardziej że w Iranie od miesięcy wrze, a teokratyczne władze, by trzymać społeczeństwo w ryzach, rozkręciły potworny terror, zabijając nawet dziesiątki tysięcy ludzi. Koronkowa operacja zabicia ajatollaha Alego Chameneiego nie doprowadziła jednak do takich efektów, jak równie precyzyjnie przeprowadzone porwanie przez amerykańskich komandosów prezydenta Wenezueli Nicolasa Maduro.

Amerykanie nie docenili zdolności irańskiego reżimu do przetrwania, nie brali pod uwagę tego, że jest jak mityczna hydra, na miejscu odciętej głowy wyrastają dwie nowe, bardziej agresywne. Po przeszło czterech latach toczonej w Ukrainie wojny dronowej, Amerykanie – planując atak na Iran, kraj, gdzie w końcu opracowano Shahedy – nie wzięli pod uwagę faktu, że zaprzyjaźnione z nimi państwa Zatoki Perskiej będą atakowane dronami, tak jak ukraińskie miasta. Ba, że ich ofiarami padną oni sami. Oglądaliśmy filmy wykonane przez irańskie drony nad jedną z amerykańskich baz w Iraku. Trump właśnie ściąga do Zatoki Perskiej piechotę morską. To znak, że zamierza eskalować konflikt, zadaniem marines jest wszak przeprowadzenie desantu na terytorium wroga. Tyle że, aby pokonać Iran, nie wystarczy kilka batalionów, trzeba by wielkiej armii.


W interesie Europy jest zakończenie wojny z Iranem

Atak na Iran od samego początku był szaleństwem, Europa nie może dać się w to wciągnąć. Udział floty NATO w zabezpieczeniu szlaku przez cieśninę Ormuz z pewnością wystawiałby europejskie okręty na ostrzał. Choć pamiętajmy, że z irańskimi dronami radziły sobie, chroniąc żeglugę na Morzu Czerwonym, gdzie do statków strzelali wspierani przez Teheran rebelianci Hutu z Jemenu. Wysłanie wsparcia dla tej amerykańsko-izraelskiej operacji oznaczałoby jednak legitymizowanie jej przez Europejczyków i wzięcie za nią odpowiedzialności. Zaś Trump, wymusiwszy wsparcie Europy, mógłby przedłużać wojnę, by amerykańskie i izraelskie lotnictwo mogło dalej polować na kolejne pokolenie irańskich polityków i wojskowych, następców zabitych w pierwszych atakach. Byle dociągnąć do połówkowych wyborów w Kongresie, byle odbić się w sondażach.

W interesie Europy leży jak najszybsze zakończenie tej wojny środkami dyplomatycznymi. Najważniejsze kraje Unii mają w Iranie swoje interesy i swoje kanały komunikacji. Kilku europejskich przywódców ma też bezpośredni – choć ewidentnie nie tak dobry jak Netanjahu – dostęp do Trumpa. Trzeba to wykorzystać do wynegocjowania zawieszenia broni między Iranem a USA. Na takich warunkach, by obydwie strony mogły czuć się zwycięzcami.

Groźby Trumpa trzeba zignorować. W obliczu kabały, w jaką wciągnął cały świat, pomoc w negocjacjach to jedyna rzecz, jaką Europa może dla USA zrobić.